۱۳۲۹ دولتی‌ها

 

در بهمن سال ۱۳۲۹ وقتی «اداره کل هنرهای زیبا» به ظاهر درون ساختار وزارت «فرهنگ» (اما در واقع مستقل از آن) شکل گرفت، مهرداد پهلبد (شوهر شمس پهلوی و برادرزاده غلامحسین مین‌باشیان) این امکان را یافت تا برای اداره‌ تحت نظرش ردیف بودجه‌ای مستقل و با اهداف مشخص دریافت کند. پیش از این، همه‌ شئون هنر دولتی به هنرستان موسیقی و یک مجموعه کوچک مربوط به صنایع‌دستی و یک ارکستر سمفونیک نیمه تعطیل خلاصه می‌شد که ذیل اداره‌ «صنایع مستظرفه» اداره می‌شد؛ اما با ۱۵۰ هزار تومان «عطیه ملوکانه» و سپس تصویب ردیف بودجه‌ مشخص، دوره یکه‌تازی و صاحب‌اختیاری مهرداد پهلبد بر گستره هنر ایران آغاز، با تشکیل وزارت «فرهنگ و هنر» در ۱۳۴۲ رسمیت و تا انقلاب سال ۱۳۵۷ ادامه یافت. نقطه عطفی مهم برای کلیت هنر و در نتیجه موسیقی که جدا از سر و سامان گرفتن وضعیت ارکستر سمفونیک و یا شکل‌گیری ارکسترهای پنج‌گانه هنرهای زیبا، به شکل‌گیری رقیبی جدی و همیشگی بر سازمان رادیو (و سپس «رادیو و تلویزیون») و از آن مهم‌تر نیرویی پس‌زننده برای هنر مستقلِ غیرحکومتی انجامید. در چنین ساختاری معنای «هنرمند دولتی» و «هنر دولتی» یارگیری گسترده‌ای کرد و و در ادامه‌اش سانسور هم روندی سیستماتیک پیدا کرد.

پیشنهاد: پروژه‌ی تاریخ شفاهی ایران در «بنیاد مطالعات ایران»؛ گفتگو با مهرداد پهلبد، ۱۹۸۴

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *