۱۳۴۴ بزن بر طبل بی‌عاری، که آن هم عالمی داره…

شاید بتوان شنیده شدن ترانه «گنج قارون» (با مطلع «آقا خودش خوب می دونه») را در آذر ۱۳۴۴ در سکانس مجلس آبگوشت‌خوری فیلم «گنج قارون»، نمونه شاخص ترانه‌های لب‌خوانی شده در سینمای موسوم به «فیلم‌فارسی» طی قرن پسِ پشت دانست؛ اما آنچه از بررسی تاریخ سینمای ایران برمی‌آید نشانگر بهره‌مندی گسترده و پرشمار آن در استفاده از لب‌خوانی ترانه – به عنوان مؤلفه‌ای ثابت و جذابیت‌ساز – به ویژه در دهه ۳۰ و ۴۰ است که طی آن یکی از نقش‌های اصلی و یا شخصیتی در نقش خواننده، با لب‌خوانی ترانه‌ای از پیش ضبط شده، جدا از ایجاد جذابیت برای مخاطبان، تنوعی نیز به روایت فیلم می‌بخشد.

در این میان با تمرکز روی کارنامه و شیوه کار جعفر پورهاشمی (به عنوان چهره شاخص این‌گونه از ترانه‌سازی ، با تخصص و مهارتی بی‌نظیر در ساخت هم‌زمان کلام و ملودیِ متناسب با لحظه‌های مختلف قصه فیلم) می‌توان به برآوردی ملموس از  این بحث رسید؛ بنا به اطلاعات کتاب «فیلمشناخت ایران» (کار عباس بهارلو)  در بازه زمانی ۱۳۳۶ تا ۱۳۵۰ نام جعفر پورهاشمی در عنوان‌بندی ۱۲۷ فیلم آمده که با در نظر گرفتن دست‌کم دو یا سه ترانه در هر فیلم می‌توان به کیفیت بهره‌گیری سینمای ایران از «ترانه» پی برد. روندی که در سال‌های میانه دهه پنجاه با متداول شدن استفاده از ترانه روی فیلم، شکل و فرمی دیگرگونه پیدا کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *